Çocuklarda İshal ve Tedavisi
İshal 3 aydan büyük bebeklerde günde 5 defadan fazla miktarca bol sulu dışkılama olarak tanımlanır. 3 ayın altındaki bebekler anne sütü ya da mama alırken bir günde 6 – 8 defa dışkılayabilir. Bu nedenle anne sütü alan bebeklerde günde 10 – 12 defadan fazla sulu dışkılamayı ishal olarak kabul ederiz.
Çocuklarda görülen ishal yaygınlığı nedeniyle en önemli sağlık problemlerinden biridir. İshallerin çoğu viral olmakla birlikte, ölüme kadar giden sonuçlar doğuran ciddi ishaller de görülmektedir. Bu nedenle bu konuda bilinçli olmak evde yapılabilecek müdahaleleri zaman kaybetmeden uygulamak ve gecikmeden doktora başvurmak hayati önem taşır.
İshalin en sık nedeni viral enfeksiyonlardır. Bazı durumlarda bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklı ishaller de görülebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonları, parazitler, gıda alerjileri ve zehirlenme de ishal yapan hastalıklar arasındadır.
İshal bağırsakların kendisini rahatız eden mikrop ya da alerjik herhangi bir maddeye karşı gösterdiği bir tepkidir. Virüsleri, bakterileri veya toksinleri vücuttan atmak için bağırsakların yaptığı bir savunma sistemidir aslında. Bu nedenle ishali hemen kesmek istemeyiz. Ancak ishalin yarattığı sorunlara mutlaka müdahale edilmelidir.
İshalin bazı tipleri vardır.
Dışkının rengi sarı veya yeşil ve sulu ise genellikle viral kaynaklıdır. Destekleyici yöntemlerle ishali tedavi etmeye çalışırız. Bu durumlarda antibiyotik kullanılmaz. İshal diyeti yapılabilir. Muz, elma, şeftali, patates püresi, makarna, pirinç lapası, yoğurt, ayran ve kefir gibi ishali azaltmaya yardımcı besinler tüketmesini sağlarız ve bol su içmesini sağlamalıyız. Tuvalete çıkma sıklığı fazla ise kaybettiği sıvıyı mutlaka ağız yolu ile geri almasına dikkat etmemiz gerekir. Bu tip ishalde önemli olan konu ishale kusmanın eşlik edip etmediğidir. Kusma var ve tekrarlıyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Çocuk sümüklü bir yapıda ve azar azar yapıyor, dışkılama ihtiyacı bitmiyorsa –Dizanteri tipi dediğimiz ishalden söz edilebilir. Bunların da çoğu viraldir.Tedavisinde ishal diyeti uygulanır. Bol su tüketilir ve kusmanın takip edilmesi gerekir. Sürekli kusuyorsa mutlaka doktora başvurulması gerekir. Çocukların su ihtiyacı fazla ,su depoları azdır. Çok çabuk sularını kaybeder ve serum ihtiyacı duyabilirler. Sümüksü, kötü kokulu ve kanlı dışkılaması varsa tahlil yapılarak mikrobik bir neden varsa ona uygun ilaç tedavisi uygulanmalıdır.
Çocuklarda görülen ishal yaygınlığı nedeniyle en önemli sağlık problemlerinden biridir. İshallerin çoğu viral olmakla birlikte, ölüme kadar giden sonuçlar doğuran ciddi ishaller de görülmektedir. Bu nedenle bu konuda bilinçli olmak evde yapılabilecek müdahaleleri zaman kaybetmeden uygulamak ve gecikmeden doktora başvurmak hayati önem taşır.
İshalin en sık nedeni viral enfeksiyonlardır. Bazı durumlarda bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklı ishaller de görülebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonları, parazitler, gıda alerjileri ve zehirlenme de ishal yapan hastalıklar arasındadır.
İshal bağırsakların kendisini rahatız eden mikrop ya da alerjik herhangi bir maddeye karşı gösterdiği bir tepkidir. Virüsleri, bakterileri veya toksinleri vücuttan atmak için bağırsakların yaptığı bir savunma sistemidir aslında. Bu nedenle ishali hemen kesmek istemeyiz. Ancak ishalin yarattığı sorunlara mutlaka müdahale edilmelidir.
İshalin bazı tipleri vardır.
Dışkının rengi sarı veya yeşil ve sulu ise genellikle viral kaynaklıdır. Destekleyici yöntemlerle ishali tedavi etmeye çalışırız. Bu durumlarda antibiyotik kullanılmaz. İshal diyeti yapılabilir. Muz, elma, şeftali, patates püresi, makarna, pirinç lapası, yoğurt, ayran ve kefir gibi ishali azaltmaya yardımcı besinler tüketmesini sağlarız ve bol su içmesini sağlamalıyız. Tuvalete çıkma sıklığı fazla ise kaybettiği sıvıyı mutlaka ağız yolu ile geri almasına dikkat etmemiz gerekir. Bu tip ishalde önemli olan konu ishale kusmanın eşlik edip etmediğidir. Kusma var ve tekrarlıyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Çocuk sümüklü bir yapıda ve azar azar yapıyor, dışkılama ihtiyacı bitmiyorsa –Dizanteri tipi dediğimiz ishalden söz edilebilir. Bunların da çoğu viraldir.Tedavisinde ishal diyeti uygulanır. Bol su tüketilir ve kusmanın takip edilmesi gerekir. Sürekli kusuyorsa mutlaka doktora başvurulması gerekir. Çocukların su ihtiyacı fazla ,su depoları azdır. Çok çabuk sularını kaybeder ve serum ihtiyacı duyabilirler. Sümüksü, kötü kokulu ve kanlı dışkılaması varsa tahlil yapılarak mikrobik bir neden varsa ona uygun ilaç tedavisi uygulanmalıdır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İshalden şüphe ediyorsanız çocuğunuzun tükettiği sıvı miktarını arttırın
- Anne sütünü daha sık vermeye çalışın.
- Anne sütü almıyorsa kaybettiği sıvıyı karşılamak için tuz ve şeker karışımı içeren hazır paketler kullanılmalıdır.
- Çabuk bozulan yiyeceklere dikkat edin. Özellikle tatilde açık büfelerde uzun süre açık kalmış süt ve krema gibi gıdaları tüketmemeye özen gösterin.
- Doktora danışmadan ilaç kullanmayın.
- Çocuğunuzda ishal varsa gazlı ve şekerli içecekler vermeyin.
- İshalle beraber, kusma kanlı-sümüksü dışkı veya ateş varsa beklemeden sağlık kurumuna başvurulması gerekir.
