Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu

Bu yazıda sizlere yine önemli ve yaygın bir sağlık sorunu olan idrar yolları enfeksiyonları hakkında bilgi vermek istiyorum. Erken teşhisi ve tedavisi yapılmadığı durumlarda ileriki yaşlarda hipertansiyon ve böbrek yetmezliğine kadar giden ciddi sorunlara neden olabileceğinden son derece hassas davranmanız gereken bir konu.

İdrar yolu enfeksiyonu, çocukluklarda sık görülen enfeksiyonlardan biridir. Normal şartlarda idrar sterildir, yani mikrop içermez. Çocuklarda en sık idrar yolu enfeksiyonu etkeni bağırsak kökenli bakterilerdir ve çoğunlukla neden Escherichia Coli denilen bakteridir.

Enfeksiyon bulunduğu bölgeye göre isimlendirilir eğer sadece mesanede yani idrar torbasında yerleşmişse “sistit” adını alır buna alt idrar yolu enfeksiyonu denir ve genelde hafif atlatılır.

Enfeksiyon böbreklere kadar ulaşmışsa “piyelonefrit” adını alır buna da üst idrar yolları enfeksiyonu denir. Bu kısımda meydana gelen enfeksiyonlar daha tehlikelidir.

Hangi Çocuklar Risk Altındadır?

Yenidoğan bebeklerde; bağışıklık sistemleri tam gelişmemiş olduğundan enfeksiyon riski fazladır. Yaşamın ilk 2 ayında bebeklerde uzamış sarılık durumlarında idrar yollarında iltihap mutlaka araştırılmalıdır. Kız çocukları da, üretraları daha kısa olduğundan mikropların idrar yollarına ulaşması açısından riskli gruptadır. Sünnetsiz erkek çocuklarında ise özellikle hayatın ilk 1 yılında bakteriler sünnet derisi altında daha kolay çoğalır. İdrarını çok tutan çocuklarda ve kabızlığı olan çocuklarda idrar akımı yavaşladığından bakterilerin yeteri kadar temizlenmemesi durumlarında kolaylıkla enfeksiyon gelişebilir.

Hangi Durumlarda Şüphe Edilmelidir?

Bebeğinizin kesik kesik idrar yapması, idrar yaparken ağlaması, erkek bebeklerin idrarını fışkırtamaması, idrarın kötü kokması sizleri idrar yolu enfeksiyonu konusunda şüphelendirmeli. Ancak bebeklerde enfeksiyon bulgularının anlaşılması zorlaşabilir. Küçük yaştaki bir çocukta muayene bulgusu olmaksızın ateş görülüyorsa idrar yolu enfeksiyonundan şüphe edilebilir.

Daha büyük çocuklar şikayetlerini ifade edebilirler. Alt üriner sistem enfeksiyonu yani sistitlerde idrar yaparken yanma, sık idrara gitme, acil idrar yapma hissi, kötü kokulu idrar, idrar kaçırma, kanlı idrar yapma gibi bulgular görülür. Böbreği tutan enfeksiyonlarda ise ateş, kusma, yan ağrısı, karın ağrısı gibi bulgular eşlik eder.

Tedavi Yöntemi

Bu durumlarda 7-14 gün süre ile uygun antibiyotikle tedavi edilir. Genellikle ilaç kullanılmaya başlandıktan 2 gün sonra şikayetler azalmaya başlar. Bu sırada doğru antibiyotik kullanımına dikkat edilmelidir. 10 günlük tedavinin sonunda yeni bir idrar tahlili ile tedavinin seyri belirlenir. Enfeksiyonun tekrar etme olasılığını göz önünde bulundurmalıyız. Bu yüzden tedavi sonrası kontrole mutlaka gidilmelidir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının önemli bir bölümü vezikoüreteral reflü hastalığı ile birliktedir. Bu mesane ile böbrekler arasındaki üreter dediğimiz küçük borucuklara idrarın ters akım ile geri yani böbreklere doğru kaçmasıdır. Beş yaşın altında tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren bütün çocuklarda araştırılmalıdır. Çünkü vezikoüreteral reflü tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına, enfeksiyonlar da böbrekte skarlaşma dediğimiz fonksiyonel doku kayıplarına neden olur. Bu riskli durumu aileler olarak farkında olup doktora zaman kaybetmeden başvurmalısınız. Alternatif tıp alanında yapılan çalışmalarda; Yaban mersini, probiyotikler ve C vitamini kullanımı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarını önlediği gösterilmiştir. Uygun ve zamanında tedavinin yapılmasını sağlayarak böbreklerde hasar riskini en aza indirebilirsiniz.

İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için;

• Tuvalet sonrası temizliğin arkadan öne doğru değil önden arkaya doğru yapılması gerektiğini öğretin Bu sayede vajinal ve anal bölgedeki mikroorganizmaların idrar yoluna taşınması önlenir.
• Bol miktarda su içmelerini sağlayın ve idrarlarını tutmamaları yönünde eğitin, 2-3 saatte bir tuvalete gitmelerini sağlayın.
• Kabızlığa dikkat edin. Kabızlık idrar akışını olumsuz etkiler ve tam boşaltılamayan ve biriken idrarda enfeksiyon gelişme riski artar.

Hepinize sağlıklı günler dilerim.