Geçmeyen Öksürük Hastalık Belirtisi Olabilir!
Son dönemlerde birçok anne çocuklarda yaygın şekilde görülen gribal enfeksiyonlardan şikayetçi. Okullarda ve kalabalık ortamlarda kolay yayılan ve uzun süre geçmeyen enfeksiyonlar hayatımızı olumsuz şekilde etkiliyor. Doğru tedavi ve istirahat ile çocuklarda görülen şikayetler kısa sürede kayboluyor. Ancak hastalık geçse de öksürük şikâyeti günlerce devam edebiliyor. Aslında öksürük gerekli bir reflekstir, ancak uzaması istenmeyen bir durumdur. Sağlıklı çocuklar günde ortalama 10 kez öksürebilir.
Hastalığın tamamen geçmesine rağmen öksürük devam ediyorsa mutlaka bir uzmana danışmak gerekir. Geçmeyen öksürükler farklı hastalıkların belirtisi olabilir. Uzayan veya şiddetli öksürük çocuğun uyku, yaşam kalitesini ve okul performansını azaltabileceği gibi diğer aile bireylerini de olumsuz etkiler. Öksürük 4 haftadan kısa sürüyorsa akut öksürük, 4 haftadan uzun sürerse kronik (süreğen) öksürük olarak tanımlanır. Ancak bazen viral hastalık sonrası öksürük uzar ve uzamış akut öksürük olarak adlandırılıp çok sık, yoğun ve ilerleyici değilse 8 hafta kadar takip edilebilir. Öksürüğün özelliği olası hastalık hakkında ipucu verebilir. Egzersizle artan öksürük astım ile ilgili olurken, gürültülü, garip ve uykuda kaybolan öksürük psikojenik öksürük olabilir.
Küçük çocuklar yılda ortalama 6-8 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirirler. % 10-15 çocuk ise yılda en az 12 enfeksiyon geçirmektedir. Soğuk algınlığı ilaçları olarak bilinen (antihistaminik, dekonjestan, antitussif) ilaçların üst solunum yolları enfeksiyonları tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır, fakat çocuklarda kullanımı tartışmalıdır. Bilimsel çalışmalarda bu ilaçların etkili olduğunu gösteren sonuçlar bulunmamaktadır. Ayrıca bu ilaçların ciddi olabilecek yan etkileri bulunmaktadır. Altı yaşın altında bu ilaçların kullanılmamasını ve altı yaşın üzerinde ise kullanma kararının her ilacın potansiyel yan etkileri göz önüne alınarak verilmesi gerekmektedir.
Viral üst solunum yolları infeksiyonu olan hastaların yaklaşık üçte ikisinde öksürük olmaktadır. Aileler çoğunlukla öksürüğün kesilmesini isteseler de havayollarındaki balgam ve salgıların atılmasını sağlamaktadır. Bilimsel çalışmalarda öksüren çocuklara yeterli miktarda sıvı takviyesi ile birlikte 6 yaş üzerindeki çocuklara boğaz pastili ve 1 yaş üzerindeki çocuklara bal (2.5-5 ml) kullanımının faydalı olduğu görülmüştür. Öksürük 4 haftadan kısa süreli ise üst solunum yolları enfeksiyonu bulguları ile başlamışsa, başka bulgu eşlik etmiyorsa ve muayenesi normal ise ileri araştırmaya gerek yoktur.
4 haftadan uzun süren öksürüğü olan çocuklarda aileye sorulması gereken sorular:
Hastalığın tamamen geçmesine rağmen öksürük devam ediyorsa mutlaka bir uzmana danışmak gerekir. Geçmeyen öksürükler farklı hastalıkların belirtisi olabilir. Uzayan veya şiddetli öksürük çocuğun uyku, yaşam kalitesini ve okul performansını azaltabileceği gibi diğer aile bireylerini de olumsuz etkiler. Öksürük 4 haftadan kısa sürüyorsa akut öksürük, 4 haftadan uzun sürerse kronik (süreğen) öksürük olarak tanımlanır. Ancak bazen viral hastalık sonrası öksürük uzar ve uzamış akut öksürük olarak adlandırılıp çok sık, yoğun ve ilerleyici değilse 8 hafta kadar takip edilebilir. Öksürüğün özelliği olası hastalık hakkında ipucu verebilir. Egzersizle artan öksürük astım ile ilgili olurken, gürültülü, garip ve uykuda kaybolan öksürük psikojenik öksürük olabilir.
Küçük çocuklar yılda ortalama 6-8 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirirler. % 10-15 çocuk ise yılda en az 12 enfeksiyon geçirmektedir. Soğuk algınlığı ilaçları olarak bilinen (antihistaminik, dekonjestan, antitussif) ilaçların üst solunum yolları enfeksiyonları tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır, fakat çocuklarda kullanımı tartışmalıdır. Bilimsel çalışmalarda bu ilaçların etkili olduğunu gösteren sonuçlar bulunmamaktadır. Ayrıca bu ilaçların ciddi olabilecek yan etkileri bulunmaktadır. Altı yaşın altında bu ilaçların kullanılmamasını ve altı yaşın üzerinde ise kullanma kararının her ilacın potansiyel yan etkileri göz önüne alınarak verilmesi gerekmektedir.
Viral üst solunum yolları infeksiyonu olan hastaların yaklaşık üçte ikisinde öksürük olmaktadır. Aileler çoğunlukla öksürüğün kesilmesini isteseler de havayollarındaki balgam ve salgıların atılmasını sağlamaktadır. Bilimsel çalışmalarda öksüren çocuklara yeterli miktarda sıvı takviyesi ile birlikte 6 yaş üzerindeki çocuklara boğaz pastili ve 1 yaş üzerindeki çocuklara bal (2.5-5 ml) kullanımının faydalı olduğu görülmüştür. Öksürük 4 haftadan kısa süreli ise üst solunum yolları enfeksiyonu bulguları ile başlamışsa, başka bulgu eşlik etmiyorsa ve muayenesi normal ise ileri araştırmaya gerek yoktur.
4 haftadan uzun süren öksürüğü olan çocuklarda aileye sorulması gereken sorular:
- Öksürük ne zaman ve nasıl başladı?
- Öksürüğe eşlik eden balgam, hırıltı, nefes darlığı gibi bulgular var mı?
- Öksürüğü tetikleyen nedenler var mı?
- Çocuk alerjik mi?
- Ailede öksürüğü olan, solunum yolları hastalığı olan, alerjisi olan ya da tüberküloz olan var mı?
- Akraba evliliği var mı (kistik fibroz hastalığı vb açısından)?
- Şimdiye kadar hangi ilaçları kullandı ve fayda gördü mü?
- Uykuda öksürük oluyor mu(psikojenik öksürük uykuda olmaz)?
- Sigara dumanına maruz kalıyor mu?
Öksürüğün Olası Nedenleri
- Kalp hastalıklarında
- Astım gibi alerjik hastalıklarda
- Zatürrede
- Enfeksiyonlarda
- Genetik geçişli bir hastalık olan Kistik fibrosiz’de
- Kronik akciğer hastalıklarında
- Ciğere mama kaçması durumunda
- Yabancı cisim kaçmasında
- Doğuştan solunum bozukluklarında
