Yaygın Tehlike: El Ayak Ağız Hastalığı
El, ayak, ağız hastalığı, oldukça bulaşıcı, çocuklarda daha sık görülen, tipik olarak el, ayak ve ağızda, ayrıca özellikle küçük bebeklerde bez bölgesinde ve kasıklarda olan ciltte kızarıklık ve su toplayan döküntü ile giden ve genellikle kendini sınırlayan iyi seyirli bir viral enfeksiyondur.
Bu hastalığın; Koksakivirüsler, ekovirüsler ve enterovirüs 71 gibi çeşitli enterovirüs türleri ile ilişkisi bilinmektedir. El, ayak, ağız hastalığı, çoğunlukla iyi seyirli olmakla birlikte özellikle enterovirüs 71‘e bağlı kötü seyirli kalp, akciğer ve beyin ile ilgili istenmeyen etkileri bildirilmiştir. Ancak bunlar çok nadir olarak görülmektedir.
Sıklıkla kendi kendini sınırlayan enfeksiyon süresince çocuklarda boğaz ağrısı, iştahta azalma, halsizlik ve ateş gibi belirtilere neden olabildiğinden, yakın takip edilmesi gerekir. Havuzlardan el ayak ağız hastalığının sık bulaşabildiğini hatırlatmak isterim.
El-ayak-ağız hastalığının ana kaynağı kişiden kişiye ağızdan ve yakın temasla bulaşan virüslerdir. Hastalık, bu virüsleri taşıyan kişilerin
- Burun akıntısı ve ağız salgıları
- Balgam
- Derideki kabarcıklardan gelen sıvı
- Dışkı
- Öksürdükten veya hapşırdıktan sonra havaya yayılan damlacıklarla yayılır.
Temas yoluyla vücuda giren hastalık etkeni virüsler, mide-bağırsak sistemine ulaşarak burada çoğalmaya başlar ve kan yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılım gösterir. Bunun sonucunda etki edeceği organa yerleşen virüs, burada gelişen çeşitli iltihabi süreçlere bağlı olarak farklı belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
El ayak ağız hastalığı görülen hastalarda sıklıkla;
- Yüksek ateş
- El ve ayakta kaşıntılı, kızarık, ciltten kabarık su toplayan döküntüler
- Ağız içi ve bademcik bölgesinde yaygın döküntü ve kabarcıklar
- Boğaz ağrısı
- Yutma güçlüğü ve buna bağlı beslenme zorluğu, iştahta azalma
- Boyundaki bezelerin şişmesi
- Halsizlik ve yorgunluk görülür.
Hastalık genel olarak grip benzeri belirtilerle başlar ve ateşin çıktığı ilk veya ikinci gün sonunda cilt döküntüleri ateşe eşlik eder. Belirttiğim bulgular sıklıkla 3 ila 7 gün boyunca devam eder ve kendi kendini sınırlama eğilimindedir. Bu dönem boyunca takip edilen hasta, hastalık süresi sonunda tamamen iyileşir. El, ayak, ağız hastalığının nadir bir komplikasyonu olan tıbbi adı ile onikomadezis görülebilir. Bu tablo hastalık geçirildikten en erken 2 hafta ve en geç 5-6 hafta sonra tırnakların ortasından uca doğru ayrılması ile sonuçlanır.
Hafif soğuk yiyecekler, yoğurt, kefir ve meyve gibi boğaz ağrısını yatıştırıcı besinler el ayak ağız hastalığında rahatlama sağlayabilir. Sert, aşırı sıcak veya gevrek yiyecekleri çiğnemek acı vereceği için tercih edilmemelidir.
Hastalığın ilk 7 günü bulaşın en yüksek olduğu dönemdir. Ancak virüs belirtiler tamamen kaybolduktan sonra da günler ve haftalar boyunca ağız sıvıları ve dışkı yoluyla yayılmaya devam etmektedir. El ayak ağız hastalığı için özel bir tedavi yoktur. El ayak ağız hastalığına yakalanmış kişilerle yakın temastan kaçınmak ve sürekli elleri yıkamak çocuğunuzun enfeksiyonu kapma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Hepinize virüslerden uzak sağlıklı bir kış diliyorum.
