Baby Led Weaning BLW Bebek Önderliğinde Beslenme
Bu hafta bıraktığı olumlu etkileri nedeniyle anneler tarafından oldukça çok tercih edilen bir beslenme yöntemi haline gelen bebek önderliğinde beslenme kısaca BLW den bahsetmek istiyorum.
BLW, geleneksel bebek besleme şekli olan püre, muhallebi veya meyve suyu gibi yiyecekler yerine parmak gıda dediğimiz katı yiyecekleri yediği bir beslenme şeklini ifade eder. İlk 6 ay bebeğinizi sadece anne sütü ile beslediniz, su dahi vermediniz.
Peki bebeğin artık tamamlayıcı beslenmeye hazır olduğunu nasıl anlarız? Bebeğinizin sizin yiyeceklerinize ilgi göstermesi, sizi yemek yerken izlemesi, yiyeceklere uzanmaya çalışması, hatta kimi zaman ağzını oynatması en önemli işaretlerdendir. Bir başka önemli koşul da bebeğinizi oturtarak beslemenizdir. Böylece artık 6 ayını, yani 180 gününü tamamlamış bebeğinize katı gıdaları başlayabilirsiniz.
Bebek önderliğinde beslenme, bebeğin kendi kendini beslemesini sağlar. Bu da bebeğin el, göz ve ağız uyumunu geliştirir, gıdaları keşfeder, ihtiyaç duyduğu kadar yer, bu sayede ilerde çok kilolu olma riski de azalır. Her şeyin ötesinde yemek yemekten keyif alır. Böylece mutlu ve kendini güvende hisseder. Bebekler bir şeyi kendi kendilerine yaptıklarında daha mutlu ve özgüvenli olurlar. ‘’Ben tek başıma bunu yapabiliyorum’’ başarı duygusunu yaşayarak her konudaki öğrenme için girişken bir birey haline gelir. Yapılan uzun dönem bilimsel çalışmalarda kendi kendine beslenen bebeklerin konuşma becerilerinin çok iyi geliştiği, okul ve sosyal yaşamlarında daha başarılı oldukları gözlemlenmiştir.
Bebek önderliğinde beslenmede meyveler ve sebzeler bebeklerin elleriyle kavrayabileceği küçük ve uzun, yani parmak şeklinde parçalar halinde bebeğe sunulur. Bebek yiyeceklere dokunarak yapılarını keşfeder, kokularını alır, tatlarını alır ve tercih ederse kendi kendine yer. Bu süreç, bebeğin hangi gıdaları sevdiğini hangilerini sevmediğini anlamanızda çok büyük bir kolaylık sağlar. Buharda yumuşatılmış havuç, patates, kabak, brokoli gibi sebzeler, armut ve elma gibi sulu meyveler bebek önderliğinde beslenme yönteminde tercih edilebilecek gıda çeşitleridir. Bebeğin bu gıdaları kolaylıkla kavraması ve yiyebilmesi için uygun boyutlara bölmek gerekir. Sizlere fikir vermesi açısından besinlerin boyutları ortalama 5-6 cm uzunluğunda 1.5-2 cm eninde olabilir.
Bebeklerin kendi başına yemek yiyebilmelerine destek olan bu yöntemde, beslenme zamanı için özel bir an yaratmak yerine, aile sofralarında yer alabilmeleri hem ebeveynler için kolaylık sağlar hem de bebeğin sosyal ve bilişsel gelişimini destekler. Beslenme zamanı aynı zamanda sevgi ve öğrenme zamanıdır. Göz teması kurarak, teşvik ederek, sözel veya fiziksel baskı yapmadan, sabırla ve keyifle beslenmelidir. Öte yandan günümüzde önemli bir sorun olan ekran karşısında çocuğun beslenmesi de böylece engellenmiş olur.
Bebek önderliğinde beslenmeye başlamak için en doğru zaman 6 aylıktan itibaren anne sütü ya da mama dışında tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanıdır. Ancak son yıllarda 9.aydan sonra bebek önderliğinde beslenmeye geçmenin daha güvenli olacağı ifade edilmektedir. Burada karar aileye ve bebeğin durumuna göre verilebilir. Başlama zamanı ne olursa olsun bebek beslenmesinde gıdaları püre haline getiren ‘blenderın’ kesinlikle kullanılmaması gerekir. Ek gıdaya geçişte katı gıdaların sunulması ısırma, çiğneme ve yutma için güçlü oral motor becerilerinin gelişimini başlatır ve güçlenmesine yardımcı olur. Bu sayede gün geçtikçe bebekler dillerini istemli olarak hareket ettirmeyi, ısırmayı ve çiğnemeyi öğrenirler.
Gıdaların tek tek verilmesi ise bir alerjik reaksiyon görüldüğünde alerjinin sebep olduğu besinin tespitini kolaylıkla sağlamaya yardımcı olur. Bu yöntemle bebeklerin yemek yeme süreçleri çok daha kolay, daha az yorucu ve keyifli bir hale dönüşür.
Bebek önderliğinde beslenme modeli uygulanırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalara değinmek istiyorum
– Ek gıdaya geçildiği andan itibaren bebeğe çeşitli besleyici yiyeceklerden ne yiyeceğini seçmesine izin verilir.
– Bebeğin reddettiği yiyecekler ilerleyen zamanlarda tekrar sunulabilir. Bebekler bazı besinleri 20.denemeden sonra ancak yemeye başlar, bu nedenle vazgeçmeyin ve moralinizi bozmayın.
– Ne kadar yiyeceğine bebek kendisi karar verir. Asla zorlamayın! Beslenme anı bebeğinizle savaşa dönüşmesin.
– Bebek, verilen yiyecekleri sofrada diğer bireylerin de yediğini görmelidir. Böylece sunulan besini reddetme ihtimali azalır.
– Yiyecekler yumuşak olmalıdır. Sert sebzeler daha yumuşak olması için buharda hafifçe pişirilerek verilebilir. Ya da fırında pişirilerek bebeğe sunulabilir.
– Bebeğin elle tutamayacağı yoğurt gibi yiyecekler ise bir kaşık ile birlikte verilebilir. Böylece bebek kaşık kullanımını da öğrenmeye başlar.
– Bebek, ailesinin yediği gıdaları yer, böylece ona özel bir yemek hazırlamaya gerek kalmaz.
İlk aşamalarda kavrayabildiği gıdaların tadına bakmaktan çok onları mama sandalyesinin dışına atmayı tercih edebilir ve bu süreç oldukça sabır gerektiren bir keşif sürecidir. Yani bu yönteme başlayacaksanız ilk haftalarda etrafın kirlenmesini göze almalısınız.
Ek gıdaya geçiş sürecinde mutlaka bebeğinizi takip eden doktorunuza danışın. Anne sütüyle beslenen bebeğin ek gıdaya başlayabildiği dönemde temel gıda anne sütü olmaya devam eder. Bebeğin çeşitli sebze ve meyveleri tanıması için kullanılan bu yöntemde, bebek ne çok aç ne de çok tok olmalıdır. Bebek temel besinini aldıktan 1,5 – 2 saat kadar sonra bebek önderliğinde beslenme yöntemi uygulanabilir.
Ebeveynler için bebeğe yemek yedirme süreci kimi zaman gergin ve yorucu olabilir. Geleneksel yöntemlerle yani püre haline getirilmiş yiyecekle bir kaşık yardımıyla yedirildiğinde bebek kolaylıkla bunu reddedebilir. Ağzını açmayabilir ya da yiyeceği tükürmeyi tercih edebilir.
Bebek önderliğinde beslenme yöntemiyle beslenmek çocuğun daha özgür karar verebilmesi ve yemek zamanlarının herkes için daha stressiz geçmesine yardımcı olur. Son olarak vurgulamadan geçmek istemediğim bir konu olan, tüm kabuklu yemişlerden çocuğunuz en az 3 yaşına gelene kadar uzak durmanızdır. Bunlar bebeğinizin nefes borusuna kaçabilir. Bu besinleri ezerek verebilirsiniz. Kiraz gibi çekirdekli meyveler bebeğe verilmeden önce çekirdekleri çıkarılmalıdır. Üzüm ya da cherry domates gibi küçük taneli yiyecekleri de ikiye bölerek vermek daha güvenli olur.
Sabır gerektiren bebek önderliğinde beslenme modelini uygularken hepinize kolaylıklar dilerim.
Uzm Dr Abdurrahman Yıldırım Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
BLW, geleneksel bebek besleme şekli olan püre, muhallebi veya meyve suyu gibi yiyecekler yerine parmak gıda dediğimiz katı yiyecekleri yediği bir beslenme şeklini ifade eder. İlk 6 ay bebeğinizi sadece anne sütü ile beslediniz, su dahi vermediniz.
Peki bebeğin artık tamamlayıcı beslenmeye hazır olduğunu nasıl anlarız? Bebeğinizin sizin yiyeceklerinize ilgi göstermesi, sizi yemek yerken izlemesi, yiyeceklere uzanmaya çalışması, hatta kimi zaman ağzını oynatması en önemli işaretlerdendir. Bir başka önemli koşul da bebeğinizi oturtarak beslemenizdir. Böylece artık 6 ayını, yani 180 gününü tamamlamış bebeğinize katı gıdaları başlayabilirsiniz.
Bebek önderliğinde beslenme, bebeğin kendi kendini beslemesini sağlar. Bu da bebeğin el, göz ve ağız uyumunu geliştirir, gıdaları keşfeder, ihtiyaç duyduğu kadar yer, bu sayede ilerde çok kilolu olma riski de azalır. Her şeyin ötesinde yemek yemekten keyif alır. Böylece mutlu ve kendini güvende hisseder. Bebekler bir şeyi kendi kendilerine yaptıklarında daha mutlu ve özgüvenli olurlar. ‘’Ben tek başıma bunu yapabiliyorum’’ başarı duygusunu yaşayarak her konudaki öğrenme için girişken bir birey haline gelir. Yapılan uzun dönem bilimsel çalışmalarda kendi kendine beslenen bebeklerin konuşma becerilerinin çok iyi geliştiği, okul ve sosyal yaşamlarında daha başarılı oldukları gözlemlenmiştir.
Bebek önderliğinde beslenmede meyveler ve sebzeler bebeklerin elleriyle kavrayabileceği küçük ve uzun, yani parmak şeklinde parçalar halinde bebeğe sunulur. Bebek yiyeceklere dokunarak yapılarını keşfeder, kokularını alır, tatlarını alır ve tercih ederse kendi kendine yer. Bu süreç, bebeğin hangi gıdaları sevdiğini hangilerini sevmediğini anlamanızda çok büyük bir kolaylık sağlar. Buharda yumuşatılmış havuç, patates, kabak, brokoli gibi sebzeler, armut ve elma gibi sulu meyveler bebek önderliğinde beslenme yönteminde tercih edilebilecek gıda çeşitleridir. Bebeğin bu gıdaları kolaylıkla kavraması ve yiyebilmesi için uygun boyutlara bölmek gerekir. Sizlere fikir vermesi açısından besinlerin boyutları ortalama 5-6 cm uzunluğunda 1.5-2 cm eninde olabilir.
Bebeklerin kendi başına yemek yiyebilmelerine destek olan bu yöntemde, beslenme zamanı için özel bir an yaratmak yerine, aile sofralarında yer alabilmeleri hem ebeveynler için kolaylık sağlar hem de bebeğin sosyal ve bilişsel gelişimini destekler. Beslenme zamanı aynı zamanda sevgi ve öğrenme zamanıdır. Göz teması kurarak, teşvik ederek, sözel veya fiziksel baskı yapmadan, sabırla ve keyifle beslenmelidir. Öte yandan günümüzde önemli bir sorun olan ekran karşısında çocuğun beslenmesi de böylece engellenmiş olur.
Bebek önderliğinde beslenmeye başlamak için en doğru zaman 6 aylıktan itibaren anne sütü ya da mama dışında tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanıdır. Ancak son yıllarda 9.aydan sonra bebek önderliğinde beslenmeye geçmenin daha güvenli olacağı ifade edilmektedir. Burada karar aileye ve bebeğin durumuna göre verilebilir. Başlama zamanı ne olursa olsun bebek beslenmesinde gıdaları püre haline getiren ‘blenderın’ kesinlikle kullanılmaması gerekir. Ek gıdaya geçişte katı gıdaların sunulması ısırma, çiğneme ve yutma için güçlü oral motor becerilerinin gelişimini başlatır ve güçlenmesine yardımcı olur. Bu sayede gün geçtikçe bebekler dillerini istemli olarak hareket ettirmeyi, ısırmayı ve çiğnemeyi öğrenirler.
Gıdaların tek tek verilmesi ise bir alerjik reaksiyon görüldüğünde alerjinin sebep olduğu besinin tespitini kolaylıkla sağlamaya yardımcı olur. Bu yöntemle bebeklerin yemek yeme süreçleri çok daha kolay, daha az yorucu ve keyifli bir hale dönüşür.
Bebek önderliğinde beslenme modeli uygulanırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalara değinmek istiyorum
– Ek gıdaya geçildiği andan itibaren bebeğe çeşitli besleyici yiyeceklerden ne yiyeceğini seçmesine izin verilir.
– Bebeğin reddettiği yiyecekler ilerleyen zamanlarda tekrar sunulabilir. Bebekler bazı besinleri 20.denemeden sonra ancak yemeye başlar, bu nedenle vazgeçmeyin ve moralinizi bozmayın.
– Ne kadar yiyeceğine bebek kendisi karar verir. Asla zorlamayın! Beslenme anı bebeğinizle savaşa dönüşmesin.
– Bebek, verilen yiyecekleri sofrada diğer bireylerin de yediğini görmelidir. Böylece sunulan besini reddetme ihtimali azalır.
– Yiyecekler yumuşak olmalıdır. Sert sebzeler daha yumuşak olması için buharda hafifçe pişirilerek verilebilir. Ya da fırında pişirilerek bebeğe sunulabilir.
– Bebeğin elle tutamayacağı yoğurt gibi yiyecekler ise bir kaşık ile birlikte verilebilir. Böylece bebek kaşık kullanımını da öğrenmeye başlar.
– Bebek, ailesinin yediği gıdaları yer, böylece ona özel bir yemek hazırlamaya gerek kalmaz.
İlk aşamalarda kavrayabildiği gıdaların tadına bakmaktan çok onları mama sandalyesinin dışına atmayı tercih edebilir ve bu süreç oldukça sabır gerektiren bir keşif sürecidir. Yani bu yönteme başlayacaksanız ilk haftalarda etrafın kirlenmesini göze almalısınız.
Ek gıdaya geçiş sürecinde mutlaka bebeğinizi takip eden doktorunuza danışın. Anne sütüyle beslenen bebeğin ek gıdaya başlayabildiği dönemde temel gıda anne sütü olmaya devam eder. Bebeğin çeşitli sebze ve meyveleri tanıması için kullanılan bu yöntemde, bebek ne çok aç ne de çok tok olmalıdır. Bebek temel besinini aldıktan 1,5 – 2 saat kadar sonra bebek önderliğinde beslenme yöntemi uygulanabilir.
Ebeveynler için bebeğe yemek yedirme süreci kimi zaman gergin ve yorucu olabilir. Geleneksel yöntemlerle yani püre haline getirilmiş yiyecekle bir kaşık yardımıyla yedirildiğinde bebek kolaylıkla bunu reddedebilir. Ağzını açmayabilir ya da yiyeceği tükürmeyi tercih edebilir.
Bebek önderliğinde beslenme yöntemiyle beslenmek çocuğun daha özgür karar verebilmesi ve yemek zamanlarının herkes için daha stressiz geçmesine yardımcı olur. Son olarak vurgulamadan geçmek istemediğim bir konu olan, tüm kabuklu yemişlerden çocuğunuz en az 3 yaşına gelene kadar uzak durmanızdır. Bunlar bebeğinizin nefes borusuna kaçabilir. Bu besinleri ezerek verebilirsiniz. Kiraz gibi çekirdekli meyveler bebeğe verilmeden önce çekirdekleri çıkarılmalıdır. Üzüm ya da cherry domates gibi küçük taneli yiyecekleri de ikiye bölerek vermek daha güvenli olur.
Sabır gerektiren bebek önderliğinde beslenme modelini uygularken hepinize kolaylıklar dilerim.
Uzm Dr Abdurrahman Yıldırım Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
